Create a Joomla website with Joomla Templates. These Joomla Themes are reviewed and tested for optimal performance. High Quality, Premium Joomla Templates for Your Site

Niezwykłe pielęgniarki i położne: Maria Tarnowska, czyli pierwsza Polka z najwyższym odznaczeniem pielęgniarskim na świecie

Maria Tarnowska urodziła się w bogatej arystokratycznej rodzinie. W dzieciństwie niczego jej nie brakowało. Poślubiła człowieka, który również odznaczał się dobrym pochodzeniem i majątkiem. Jak do tego doszło, że kobieta postanowiła pójść trudną ścieżką pomocy innym i zostać pielęgniarką? Czego dokonała, że jako pierwsza Polka otrzymała najwyższe międzynarodowe odznaczenie pielęgniarskie? Odpowiedzi na te pytania znajdziecie poniżej.

Urodzona w 1880 roku Maria pochodziła ze znakomitego arystokratycznego rodu – była córką Włodzimierza Świętopełk-Czetwertyńskiego i Marii Wandy z hrabiów Uruskich. Jej ojciec walczył w powstaniu styczniowym. Reszta rodziny również miała tradycje związane z obroną tożsamości narodowej.

W 1900 roku Maria poznała hrabiego Adama Tarnowskiego i wkrótce wzięła z nim ślub. Jako że Tarnowski rozpoczął intensywną karierę dyplomatyczną, Maria jeździła z nim po całej Europie. W końcu małżeństwo trafiło na Bałkany, do Sofii, w momencie bardzo napiętej sytuacji politycznej.

Podczas pierwszej wojny bałkańskiej hrabina Tarnowska zgłosiła się jako ochotniczka na stanowisko pielęgniarki w jednym z bułgarskich szpitali. Po doświadczeniach tego okresu postanowiła zaangażować się w działalność charytatywną. Intensywnie uczyła się też fachu pielęgniarskiego. Niedługo po wybuchu pierwszej wojny światowej trafiła do Wiednia, gdzie została sanitariuszką Czerwonego Krzyża i wylądowała na froncie.

W 1916 roku zamieszkała w Krakowie, intensywnie uczestnicząc w tworzeniu miejscowego szpitala. Po wojnie nie porzuciła swojego zaangażowania w pomoc innym. Wykorzystując prywatne darowizny oraz wkład własny, ułatwiła otworzenie w Warszawie szpitala polowego Polskiego Towarzystwa Czerwonego Krzyża, gdzie została kwalifikowaną pielęgniarką i siostrą przełożoną.

W 1919 roku szpital polowy przeniósł się na Kresy Wschodnie, wspierając ofiary wojny polsko-bolszewickiej i próbując opanować panujący tam tyfus. W końcowej fazie wojny Tarnowska zajęła się organizowaniem szpitali polowych z personelem konnym, który może szybko dotrzeć w potrzebne miejsce. Po zawieszeniu broni kobieta otrzymała Krzyż Walecznych.

Tarnowska podjęła inicjatywę budowy w Warszawie specjalnego domu dla pielęgniarek, gdzie chętne mogły uczestniczyć w kursach dokształcających. Był to zalążek pierwszej wykwalifikowanej kadry pielęgniarskiej w Polsce.

W 1923 roku Maria – za zasługi pielęgniarskie podczas pierwszej wojny światowej – otrzymała Medal im. Florence Nightingale, czyli najważniejsze międzynarodowe odznaczenie dla pielęgniarek.

W 1927 roku weszła w skład zarządu Polskiego Czerwonego Krzyża. Przy okazji zainicjowała Korpus Sióstr PCK, stając się jego przewodniczącą. Podejmowała wiele działań mających na celu wykształcenie kompetentnych pielęgniarek.

Podczas drugiej wojny światowej Tarnowska została wiceprezesem PCK w Krakowie, pod okupacją niemiecką. Mimo trudności finansowych starała się zorganizować pomoc dla ludności cywilnej. Często z ramienia PCK bywała w getcie warszawskim, gdzie robiła, co mogła, by ulżyć cierpieniom dzieci. W końcu została aresztowana przez gestapo z zarzutami przyjęcia nielegalnych pieniędzy dla PCK. Trafiła do więzienia na Pawiaku, jednak traktowano ją tam dosyć łagodnie, a po kilku miesiącach zwolniono. Wtedy zaangażowała się w działalność konspiracyjną w AK.

Uczestniczyła w koszmarze powstania warszawskiego, piastując stanowisko komendantki wszystkich sanitariuszek i organizując szpitale polowe. Z jej inicjatywy przeprowadzono rozmowy w Niemcami, w wyniku czego ewakuowano z miasta część ludności cywilnej.

Po wojnie Tarnowska została usunięta z Polskiego Czerwonego Krzyża przez nowe władze. Jej męża zabrała choroba, a w wypadku zginął jedyny syn. Maria zmarła w 1965 roku, mając 85 lat. Pochowano ją na Powązkach. W 2016 roku otrzymała pośmiertnie Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, za zasługi niepodległościowe.

 

Nie chcecie przegapić artykułów o innych wyjątkowych postaciach polskiego pielęgniarstwa i położnictwa? Śledźcie na bieżąco naszego bloga lub zapiszcie się na newsletter. Wszystkie wpisy blogowe znajdziecie też w Terminarzu Medycznym NURSEUM, aplikacji dla pielęgniarek i położnych.

Jak zyskać dostęp do Terminarza Medycznego? Jeśli korzystacie z laptopa, zarejestrujcie się na stronie, a następnie zalogujcie. Natomiast jeżeli wolicie używać smartfonu (tylko z systemem Android), pobierzcie aplikację, zarejestrujcie się i zalogujcie na swoje konto.

Do usłyszenia!

Arkadiusz Bieniek

Comments are closed.